Mity i fakty na temat zaburzeń odżywiania
Liczba zachorowań na zaburzenia odżywiania stale wzrasta. Pomimo rosnącej również świadomości na ich temat, wciąż krąży wokół nich wiele mitów i błędnych przekonań.
Mit 1: Zaburzenia odżywiania dotyczą tylko kobiet
Fakt: Chociaż zaburzenia odżywiania są częściej diagnozowane u kobiet, cierpią na nie również mężczyźni. Szacuje się, że około 25-30% osób z zaburzeniami odżywiania to osoby płci męskiej. Mężczyźni, podobnie jak kobiety, mogą doświadczać anoreksji, bulimii, kompulsywnego objadania się i innych form zaburzeń odżywiania.
Mit 2: Zaburzenia odżywiania to tylko problem nastolatków
Fakt: Każdy, niezależnie od wieku, może doświadczać zaburzeń odżywiania. Chociaż zaburzenia odżywiania często mają swój początek w wieku nastoletnim, mogą dotknąć osoby w każdym wieku – od dzieci po osoby starsze. Rośnie liczba przypadków diagnozowanych zaburzeń odżywiania u dorosłych, w tym u kobiet po menopauzie i u osób starszych.
Mit 3: Osoby z zaburzeniami odżywiania zawsze są bardzo szczupłe
Fakt: Zaburzeń odżywiania mogą występować u każdego, bez względu na masę ciała. Powszechnie uważa się, że osoby z zaburzeniami odżywiania muszą być skrajnie szczupłe, jednak jest to mylne przekonanie. Wiele osób z bulimią, kompulsywnym objadaniem się lub innymi zaburzeniami odżywiania może mieć wagę w normie lub nawet nadwagę. Anoreksja również nie zawsze oznacza skrajne wychudzenie.
Mit 4: Zaburzenia odżywiania to tylko problem z jedzeniem
Fakt: Zachowania związane z jedzeniem są tylko jednym z objawów zaburzeń odżywiania. Pomimo, iż osoba z zaburzeniami odżywiania przejawia nieprawidłowe zachowania związane z jedzeniem oraz ciałem i jego kontrolą, to przyczyny tych zachowań są znacznie głębsze i obejmują czynniki emocjonalne, psychologiczne, społeczne czy rodzinne. Na przykład anoreksja może wynikać z potrzeby kontroli w sytuacjach, gdzie osoba czuje się bezsilna, natomiast bulimia może być reakcją na stres, lęk czy doświadczenia traumatyczne. Dlatego leczenie zaburzeń odżywiania wymaga zrozumienia i pracy nad czymś więcej, niż tylko zmianą nawyków żywieniowych.
Mit 5: Zaburzenia odżywiania to chęć zwrócenia na siebie uwagi
Fakt: Zaburzenia odżywiania są złożonymi zaburzeniami psychicznymi, które mogą mieć wiele przyczyn, w tym biologiczne, genetyczne, psychologiczne i społeczne. Nie są one wynikiem próżności, próbą manipulacji czy chęcią zwrócenia na siebie uwagi – stanowią one często sposób na poradzenie sobie z depresją, niską samooceną lub przebytą traumą. W rzeczywistości, osoby z zaburzeniami odżywiania często odczuwają ogromny wstyd i poczucie winy w związku ze swoimi problemami, co sprawia, że niejednokrotnie ukrywają swoje problemy przed innymi.
Mit 6: Żeby wyzdrowieć wystarczy mieć silną wolę i „zacząć normalnie jeść”
Fakt: Zaburzenia odżywiania to poważne zaburzenia psychiczne, które wymagają specjalistycznego leczenia. Chociaż poprawa nawyków żywieniowych jest istotnym elementem leczenia, samo jedzenie „normalnych” posiłków nie rozwiązuje podstawowych problemów związanych z zaburzeniami odżywiania. Również sama motywacja i siła woli nie są wystarczające do wyzdrowienia. W wielu przypadkach potrzebne jest wsparcie psychoterapeutyczne, farmakoterapia, a czasem także hospitalizacja. Leczenie zaburzeń odżywiania wymaga czasu, zaangażowania i wsparcia ze strony specjalistów oraz bliskich.
Mit 7: Z zaburzeń odżywiania się wyrasta
Fakt: Zaburzenia odżywiania to zaburzenia psychiczne. Nie są trendem modowym czy etapem rozwoju. Brak odpowiedniej pomocy i leczenia może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, a nawet do śmierci. Ignorowanie problemu lub czekanie, aż trudności same ustąpią, może prowadzić do nasilenia trudności i pogorszenia stanu zdrowia. Niezwykle ważne jest wczesne rozpoznanie problemu i podjęcie odpowiednich działań.
Mit 8: Pełne wyzdrowienie z zaburzeń odżywiania jest niemożliwe
Fakt: Powrót do zdrowia w przypadku zaburzeń odżywiania jest jak najbardziej możliwy, chociaż może być trudny i wymagać czasu. Wiele osób, które podęły leczenie oraz otrzymały odpowiednie wsparcie, było w stanie pokonać swoje zaburzenia i prowadzą zdrowie, szczęśliwe życie.
Fairburn, C. G. (2008). Cognitive Behavior Therapy and Eating Disorders. The Guilford Press.
Garner, D. M., & Garfinkel, P. E. (1997). Handbook of Treatment for Eating Disorders (2nd ed.). The Guilford Press.
Grilo, C. M., & Mitchell, J. E. (Eds.). (2012). The Treatment of Eating Disorders: A Clinical Handbook. The Guilford Press.
Hay, P., Chinn, D., Forbes, D., Madden, S., Newton, R., Sugenor, L., Touyz, S., & Ward, W. (2014). Royal Australian and New Zealand College of Psychiatrists clinical practice guidelines for the treatment of eating disorders. Australian & New Zealand Journal of Psychiatry, 48(11), 977-1008.
Stice, E., & Shaw, H. E. (2004). Eating disorder prevention programs: A meta-analytic review. Psychological Bulletin, 130(2), 206-227.
Treasure, J., Smith, G., & Crane, A. (2017). Skills-based Caring for a Loved One with an Eating Disorder: The New Maudsley Method (2nd ed.). Routledge.
Autor: mgr Paulina Flak
